Bu sayfa Antalya'nın seçim tarihini tablo olarak değil, dört soruyla okur: il hangi geleneğe yaslanıyor ve bu ne kadar kararlı; 2018→2023'te ulusal dalgadan ne kadar saptı; oy nereye gitti ve bunun ne kadarı kanıtlanabilir; belediyeyi kim, hangi profille kazanıyor. Bütün sayılar YSK il sonuçlarından ve sitenin il modellerinden gelir; il için ayrıca kestirim yapılmaz.
Üstte 1950–2011 genel seçimlerinde ilin oyunun altı siyasi geleneğe dağılımı; altta 1984'ten bugüne belediye başkanlığını kazanan gelenek. Renk parti değil gelenek söyler.
| Yıl | merkez sağ | merkez sol | Millî Görüş/AK Parti | milliyetçi | Kürt siyaseti | diğer |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1950 | 64,7 | 35,3 | — | — | — | — |
| 1957 | 51,1 | 47,8 | — | 1,1 | — | — |
| 1961 | 61,2 | 35,1 | — | 3,8 | — | — |
| 1965 | 66,6 | 25,7 | — | 3,0 | — | 4,7 |
| 1969 | 60,8 | 24,9 | — | — | — | 14,4 |
| 1973 | 56,2 | 29,5 | 5,6 | — | — | 8,7 |
| 1977 | 54,1 | 34,1 | 3,1 | 4,2 | — | 4,4 |
| 1983 | 50,8 | 22,9 | — | — | — | 26,3 |
| 1987 | 65,0 | 29,1 | 3,1 | — | — | 2,9 |
| 1991 | 63,4 | 27,3 | 8,8 | — | — | 0,5 |
| 1995 | 41,2 | 30,0 | 13,3 | — | — | 15,5 |
| 1999 | 32,4 | 20,1 | 6,3 | 22,3 | — | 18,9 |
| 2002 | 14,7 | 30,9 | 21,2 | 10,4 | — | 22,9 |
| 2007 | 9,8 | 29,1 | 34,0 | 20,0 | — | 7,1 |
| 2011 | — | 33,2 | 39,3 | 20,9 | — | 6,6 |
Belediye başkanlığı 1984–2024. 1984–2024, 9 seçim kaydı · büyükşehir
Kutunun üzerine gelin: kazanan adı ve dönem partisi görünür.
1984'ten 2024'e 9 belediye başkanlığı seçiminin 4'ü merkez sol geleneğinde: Antalya bu ölçüyle rekabetçi bir il (hâkim gelenek payı %44; 81 il içinde 54. sırada, 1 = en kararlı). Belediye 5 kez gelenek değiştirdi; en uzun kesintisiz dönem 3 seçimle merkez sağ geleneğinin. Son seçimi (2024) merkez sol kazandı ve bu, üst üste 2. kazanımı. Daha uzun pencerede (1950–2011, 15 genel seçim) ilin en büyük geleneği merkez sağ: ortalama %32 (Türkiye %29). Ülke ortalamasından en çok ayrıldığı yer Millî Görüş/AK Parti: −4,9 puan.
Her şeritte 81 ilin dağılımı soluk noktalarla, bu il koyu noktayla, Türkiye ortalaması ince çizgiyle gösterilir. Sıfırın sağı ve solu göstergeye göre açıklanır.
İktidar bloğu (AK Parti+MHP) 2018→2023 milletvekili oyunda bu ilde 4,7 puan kaybetti; Türkiye ortalaması 4,4. Yani Antalya ulusal dalgadan 0,3 puan daha çok etkilendi (81 il içinde kayıp sırası 38., 1 = en çok kaybeden). 2023 cumhurbaşkanlığında Erdoğan bu ilde ittifak partilerinin toplamından beklenenin 0,5 puan altında kaldı (Gelman–King artığı; sırası 56.). 2018'de aynı artık −1,2 idi — yön ya da büyüklük değişti; aday etkisi bu ilde kararlı değil. Aday primi 2023: Erdoğan −0,5, Kılıçdaroğlu +0,1 puan (aday oyu − kendi blokunun mv toplamı). Kılıçdaroğlu blokunun üstüne çıktı, Erdoğan altında kaldı.
Üstte partilerin bu ildeki milletvekili oyu değişimi (geçerli oy payı, puan). Altta kapalı-sistem bilanço ve bu bilançoyu üretebilecek en küçük seçmen hareketi: il düzeyinde kim kimden oy aldı sorusuna kestirim değil, alt sınır verilir.
| Kategori | 2018 | 2023 | Fark (puan) |
|---|---|---|---|
| AK Parti | %30,9 | %29,1 | −1,8 |
| MHP | %8,9 | %10,0 | +1,1 |
| YRP | — | %1,3 | +1,3 |
| CHP | %25,8 | %32,3 | +6,5 |
| İYİ | %15,0 | %11,3 | −3,6 |
| HDP/YSP | %6,5 | %4,9 | −1,6 |
| Diğer | %1,3 | %11,1 | +9,8 |
| Yeni seçmen | %11,6 | — | −11,6 |
| Ayrılan | — | %0,0 | +0,0 |
En küçük yer değiştirme. Bu tabloyu üretebilecek en küçük toplam hareket tabanın %18,6'sı (yeni seçmen ve ayrılanlar dahil). Bunun içinde parti değiştirmek zorunda olan seçmen en az %7,1'i (Türkiye il ortalaması %10,2; 81 il içinde Antalya 55. en oynak il, 1 = en oynak). İkisi de alt sınırdır: gerçek hareket daha büyük olabilir, daha küçük olamaz. En küçük çözümde en büyük akışlar: Yeni seçmen → CHP 6,5 puan; İYİ → Diğer 3,6 puan; Yeni seçmen → Diğer 2,7 puan; AK Parti → Diğer 1,8 puan. Bu, aynı toplamı veren çözümlerden biridir: kesin olan toplam ve net bilançodur, tek tek akışlar değil.
Bu ilde bloklar %50'nin altında kaldığı için iki seçimin toplamları tek başına "kim kimden aldı" sorusunu sınırlamıyor (Duncan–Davis alt sınırı sıfır); il için oy geçişi iddiaları ancak yukarıdaki alt sınır çözümü ve ulusal modelle birlikte okunabilir.
Geçerli oy payıyla (üstteki çubuklar) en büyük kayıp AK Parti (−5,9 puan), en büyük kazanç CHP (+3,2). Çubuklar geçerli oyu, bilanço ise yeni/ayrılan seçmeni de içeren ortak tabanı paylaştırır; iki sayı bu yüzden bire bir örtüşmez, ikisi de kesindir.
Kırk yıllık kazanan arşivinden bu ilin nasıl aday seçtiği; varsa büyükşehir yarışlarında aday primi (adayın oyu − partisinin taban oyu).
Bu il nasıl aday seçiyor? Antalya 1984'ten bu yana merkez sağ ile merkez sol arasında düzenli salınım gösteren rekabetçi bir büyükşehirdir. 1984-1999 arası ANAP-DYP çizgisi, 1999 sonrası CHP ile AK Parti arasında dönüşümlü el değiştirme görülür. 2019 ve 2024'te CHP üst üste kazanarak salınımı kendi lehine kırmıştır. Kazanan profilinde işadamı ve hekim/akademisyen tipleri öne çıkar; ilçe belediyeciliğinden büyükşehire yükselme (Böcek) son dönemin belirgin yoludur. 2025'te Böcek'in görevinin sona ermesi üzerine belediye meclisi Büşra Özdemir'i seçmiştir (olgusal not).
Antalya yerelde salınımlı bir il: 5 kez gelenek değiştirdi. Burada aday ve konjonktür parti etiketinden ağır basıyor; il-özgü prim ölçüsü ulusal ortalamadan çok sapabilir.
2018→2023'te il ulusal dalgayla neredeyse birebir hareket etti (kayıp 4,7 vs 4,4): burada oyu oynatan ulusal gündemdi, yerel bir dinamik eklenmedi.
Parti değiştiren seçmen ülke ortalamasına yakın: en az %7,1 (ortalama %10,2); Antalya bu ölçüde ne kale ne oynak, ortalama bir il.