Bu sayfa Kahramanmaraş'ın seçim tarihini tablo olarak değil, dört soruyla okur: il hangi geleneğe yaslanıyor ve bu ne kadar kararlı; 2018→2023'te ulusal dalgadan ne kadar saptı; oy nereye gitti ve bunun ne kadarı kanıtlanabilir; belediyeyi kim, hangi profille kazanıyor. Bütün sayılar YSK il sonuçlarından ve sitenin il modellerinden gelir; il için ayrıca kestirim yapılmaz.
Üstte 1950–2011 genel seçimlerinde ilin oyunun altı siyasi geleneğe dağılımı; altta 1984'ten bugüne belediye başkanlığını kazanan gelenek. Renk parti değil gelenek söyler.
| Yıl | merkez sağ | merkez sol | Millî Görüş/AK Parti | milliyetçi | Kürt siyaseti | diğer |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1950 | 44,8 | 33,1 | — | — | — | 22,1 |
| 1957 | 42,1 | 45,2 | — | 12,8 | — | — |
| 1961 | 52,0 | 38,9 | — | 6,0 | — | 3,1 |
| 1965 | 48,2 | 23,9 | — | 9,8 | — | 18,1 |
| 1969 | 32,0 | 17,6 | — | — | — | 50,4 |
| 1973 | 28,7 | 32,9 | 26,7 | — | — | 11,6 |
| 1977 | 26,5 | 34,4 | 15,6 | 15,5 | — | 8,0 |
| 1983 | 48,8 | 24,5 | — | — | — | 26,7 |
| 1987 | 52,1 | 23,4 | 13,8 | — | — | 10,7 |
| 1991 | 44,3 | 20,8 | 34,5 | — | — | 0,4 |
| 1995 | 36,4 | 12,0 | 36,8 | — | — | 14,8 |
| 1999 | 26,9 | 6,0 | 23,1 | 28,2 | — | 15,9 |
| 2002 | 9,0 | 11,2 | 53,9 | 8,6 | — | 17,3 |
| 2007 | 4,4 | 9,8 | 68,0 | 12,4 | — | 5,3 |
| 2011 | — | 11,5 | 69,6 | 13,0 | — | 6,0 |
Belediye başkanlığı 1984–2024. 1984–2024, 9 seçim kaydı · büyükşehir
Kutunun üzerine gelin: kazanan adı ve dönem partisi görünür.
1984'ten 2024'e 9 belediye başkanlığı seçiminin 9'u Millî Görüş/AK Parti geleneğinde: Kahramanmaraş bu ölçüyle bir kale (hâkim gelenek payı %100; 81 il içinde 1. sırada, 1 = en kararlı). Belediye 0 kez gelenek değiştirdi; en uzun kesintisiz dönem 9 seçimle Millî Görüş/AK Parti geleneğinin. Son seçimi (2024) Millî Görüş/AK Parti kazandı ve bu, üst üste 9. kazanımı. Daha uzun pencerede (1950–2011, 15 genel seçim) ilin en büyük geleneği Millî Görüş/AK Parti: ortalama %35 (Türkiye %22). Ülke ortalamasından en çok ayrıldığı yer Millî Görüş/AK Parti: +12,3 puan.
Her şeritte 81 ilin dağılımı soluk noktalarla, bu il koyu noktayla, Türkiye ortalaması ince çizgiyle gösterilir. Sıfırın sağı ve solu göstergeye göre açıklanır.
İktidar bloğu (AK Parti+MHP) 2018→2023 milletvekili oyunda bu ilde 5,6 puan kaybetti; Türkiye ortalaması 4,4. Yani Kahramanmaraş ulusal dalgadan 1,1 puan daha çok etkilendi (81 il içinde kayıp sırası 33., 1 = en çok kaybeden). 2023 cumhurbaşkanlığında Erdoğan bu ilde ittifak partilerinin toplamından beklenenin 1,8 puan üstünde kaldı (Gelman–King artığı; sırası 12.). 2018'de aynı artık +1,0 idi — iki seçimde de aynı yönde: aday etkisi bu ilde kalıcı. Aday primi 2023: Erdoğan +2,6, Kılıçdaroğlu −2,6 puan (aday oyu − kendi blokunun mv toplamı). Erdoğan blokunun üstüne çıktı, Kılıçdaroğlu altında kaldı.
Üstte partilerin bu ildeki milletvekili oyu değişimi (geçerli oy payı, puan). Altta kapalı-sistem bilanço ve bu bilançoyu üretebilecek en küçük seçmen hareketi: il düzeyinde kim kimden oy aldı sorusuna kestirim değil, alt sınır verilir.
| Kategori | 2018 | 2023 | Fark (puan) |
|---|---|---|---|
| AK Parti | %58,5 | %45,2 | −13,3 |
| MHP | %16,3 | %15,3 | −1,0 |
| YRP | — | %5,1 | +5,1 |
| CHP | %9,8 | %15,4 | +5,7 |
| İYİ | %9,6 | %6,7 | −3,0 |
| HDP/YSP | %3,9 | %1,4 | −2,5 |
| Diğer | %1,9 | %5,7 | +3,7 |
| Yeni seçmen | %0,0 | — | +0,0 |
| Ayrılan | — | %5,3 | +5,3 |
En küçük yer değiştirme. Bu tabloyu üretebilecek en küçük toplam hareket tabanın %19,8'i (yeni seçmen ve ayrılanlar dahil). Bunun içinde parti değiştirmek zorunda olan seçmen en az %14,5'i (Türkiye il ortalaması %10,2; 81 il içinde Kahramanmaraş 16. en oynak il, 1 = en oynak). İkisi de alt sınırdır: gerçek hareket daha büyük olabilir, daha küçük olamaz. En küçük çözümde en büyük akışlar: AK Parti → Ayrılan 5,3 puan; AK Parti → YRP 5,1 puan; İYİ → Diğer 3,0 puan; HDP/YSP → CHP 2,5 puan. Bu, aynı toplamı veren çözümlerden biridir: kesin olan toplam ve net bilançodur, tek tek akışlar değil.
Sandığın tek başına kanıtladığı (Duncan–Davis alt sınırı): 2018 iktidar seçmeninin 2023'te blokta (AK Parti+MHP+YRP) kalan payı en az %54. Bu sınırlar hiçbir modele dayanmaz; yalnız iki seçimin toplamlarından çıkar.
Kapalı sistemde 2023 seçmen kitlesi 2018'e göre %5,3 küçüldü (göç/kayıt kaybı); bilanço bunu 'Ayrılan' satırında taşır.
Geçerli oy payıyla (üstteki çubuklar) en büyük kayıp AK Parti (−10,8 puan), en büyük kazanç CHP (+6,5). Çubuklar geçerli oyu, bilanço ise yeni/ayrılan seçmeni de içeren ortak tabanı paylaştırır; iki sayı bu yüzden bire bir örtüşmez, ikisi de kesindir.
Kırk yıllık kazanan arşivinden bu ilin nasıl aday seçtiği; varsa büyükşehir yarışlarında aday primi (adayın oyu − partisinin taban oyu).
Bu il nasıl aday seçiyor? Kahramanmaraş, 1984'ten bu yana kesintisiz biçimde Millî Görüş çizgisinden AK Parti'ye uzanan tek bir sağ-muhafazakâr geleneğin kazandığı, Türkiye'nin en istikrarlı illerinden biridir: RP (1984-1999), FP (1999) ve 2004'ten itibaren AK Parti. 2012'de büyükşehir statüsü almış, 2014 sonrası da AK Parti kazanmaya devam etmiştir. Parti sürekliliğine karşın 2014, 2019 ve 2024'te aday her seçimde yenilenmiş; akademisyen, bürokrat ve iş dünyası kökenli profiller dönüşümlü öne çıkmıştır. 2002'de Mahçiçek'in ayrılması üzerine belediye meclisi Mustafa Poyraz'ı seçmiştir (olgusal not).
Deprem, maruziyeti ilden ile değişen tek büyük şok; bu il 11 afet ilinden biri.
Resmî hasar tespitlerine göre Kahramanmaraş'ta hasar oranı %8,4. Deprem illerinde iktidar bloğunun 2018→2023 mv kaybı ortalama 4,1 puan, diğer illerde 4,5; Kahramanmaraş'de 5,6. Doz-tepki modelinde (2018 tabanı ve Kürt oyu kontrollü, HC3) hasar katsayısı −0,18 (p=.033): hasar arttıkça kayıp azalıyor — cezalandırma değil, toparlanma/bağlılık örüntüsü. Model ayrıntısı ve plasebo testi: Analiz.
Kahramanmaraş yerel siyasette bir kale: kırk yılda 9/9 seçim tek gelenekte. Bu tür illerde başkanlık yarışı partiler arası değil, hâkim geleneğin içinde (aday seçimi, hizip) kazanılır.
2018→2023'te il ulusal dalgayla neredeyse birebir hareket etti (kayıp 5,6 vs 4,4): burada oyu oynatan ulusal gündemdi, yerel bir dinamik eklenmedi.
Erdoğan'ın kişisel etkisi bu ilde iki seçimde de aynı yönde (+1,0 → +1,8): aday partisinden güçlü — il için kalıcı bir örüntü.
Parti değiştiren seçmen ülke ortalamasına yakın: en az %14,5 (ortalama %10,2); Kahramanmaraş bu ölçüde ne kale ne oynak, ortalama bir il.
Sandık verisi tek başına şunu kanıtlıyor: 2018 iktidar seçmeninin en az %54'ü 2023'te blokta kaldı — 'taban çözüldü' anlatısı bu il için veriyle tutmaz.
Deprem ili: hasar oranı %8,4. Türkiye genelinde hasar arttıkça iktidar kaybı azaldı (doz katsayısı −0,18, p=.033); Kahramanmaraş bu örüntüye uymuyor (kaybı 5,6, deprem dışı iller ort. 4,5).