Bu sayfa Karaman'ın seçim tarihini tablo olarak değil, dört soruyla okur: il hangi geleneğe yaslanıyor ve bu ne kadar kararlı; 2018→2023'te ulusal dalgadan ne kadar saptı; oy nereye gitti ve bunun ne kadarı kanıtlanabilir; belediyeyi kim, hangi profille kazanıyor. Bütün sayılar YSK il sonuçlarından ve sitenin il modellerinden gelir; il için ayrıca kestirim yapılmaz.
Üstte 1950–2011 genel seçimlerinde ilin oyunun altı siyasi geleneğe dağılımı; altta 1984'ten bugüne belediye başkanlığını kazanan gelenek. Renk parti değil gelenek söyler.
| Yıl | merkez sağ | merkez sol | Millî Görüş/AK Parti | milliyetçi | Kürt siyaseti | diğer |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1991 | 37,2 | 29,2 | 28,3 | — | — | 5,3 |
| 1995 | 26,3 | 26,6 | 33,4 | — | — | 13,7 |
| 1999 | 17,3 | 16,5 | 19,9 | 31,6 | — | 14,8 |
| 2002 | 7,6 | 18,2 | 38,2 | 13,2 | — | 22,9 |
| 2007 | 6,7 | 15,2 | 51,3 | 18,7 | — | 8,2 |
| 2011 | — | 18,9 | 57,3 | 18,3 | — | 5,6 |
Belediye başkanlığı 1984–2024. 1984–2024, 9 seçim kaydı
Kutunun üzerine gelin: kazanan adı ve dönem partisi görünür.
1984'ten 2024'e 9 belediye başkanlığı seçiminin 3'ü milliyetçi geleneğinde: Karaman bu ölçüyle rekabetçi bir il (hâkim gelenek payı %33; 81 il içinde 71. sırada, 1 = en kararlı). Belediye 4 kez gelenek değiştirdi; en uzun kesintisiz dönem 3 seçimle Millî Görüş/AK Parti geleneğinin. Son seçimi (2024) milliyetçi kazandı ve bu, üst üste 2. kazanımı. Daha uzun pencerede (1991–2011, 6 genel seçim) ilin en büyük geleneği Millî Görüş/AK Parti: ortalama %39 (Türkiye %22). Ülke ortalamasından en çok ayrıldığı yer Millî Görüş/AK Parti: +17,2 puan.
Her şeritte 81 ilin dağılımı soluk noktalarla, bu il koyu noktayla, Türkiye ortalaması ince çizgiyle gösterilir. Sıfırın sağı ve solu göstergeye göre açıklanır.
İktidar bloğu (AK Parti+MHP) 2018→2023 milletvekili oyunda bu ilde 7,1 puan kaybetti; Türkiye ortalaması 4,4. Yani Karaman ulusal dalgadan 2,6 puan daha çok etkilendi (81 il içinde kayıp sırası 17., 1 = en çok kaybeden). 2023 cumhurbaşkanlığında Erdoğan bu ilde ittifak partilerinin toplamından beklenenin 0,7 puan altında kaldı (Gelman–King artığı; sırası 59.). 2018'de aynı artık −0,7 idi — iki seçimde de sıfıra yakın: seçmen aday oyuyla blok oyunu ayırmıyor. Aday primi 2023: Erdoğan −0,1, Kılıçdaroğlu −1,1 puan (aday oyu − kendi blokunun mv toplamı). Her iki aday da bloğunun altında kaldı.
Üstte partilerin bu ildeki milletvekili oyu değişimi (geçerli oy payı, puan). Altta kapalı-sistem bilanço ve bu bilançoyu üretebilecek en küçük seçmen hareketi: il düzeyinde kim kimden oy aldı sorusuna kestirim değil, alt sınır verilir.
| Kategori | 2018 | 2023 | Fark (puan) |
|---|---|---|---|
| AK Parti | %51,0 | %41,1 | −9,9 |
| MHP | %14,3 | %18,1 | +3,8 |
| YRP | — | %2,3 | +2,3 |
| CHP | %15,5 | %19,3 | +3,8 |
| İYİ | %11,0 | %10,9 | −0,2 |
| HDP/YSP | %1,5 | %0,8 | −0,7 |
| Diğer | %2,0 | %7,6 | +5,6 |
| Yeni seçmen | %4,7 | — | −4,7 |
| Ayrılan | — | %0,0 | +0,0 |
En küçük yer değiştirme. Bu tabloyu üretebilecek en küçük toplam hareket tabanın %15,5'i (yeni seçmen ve ayrılanlar dahil). Bunun içinde parti değiştirmek zorunda olan seçmen en az %10,8'i (Türkiye il ortalaması %10,2; 81 il içinde Karaman 34. en oynak il, 1 = en oynak). İkisi de alt sınırdır: gerçek hareket daha büyük olabilir, daha küçük olamaz. En küçük çözümde en büyük akışlar: AK Parti → Diğer 4,7 puan; Yeni seçmen → CHP 3,8 puan; AK Parti → MHP 2,9 puan; AK Parti → YRP 2,3 puan. Bu, aynı toplamı veren çözümlerden biridir: kesin olan toplam ve net bilançodur, tek tek akışlar değil.
Sandığın tek başına kanıtladığı (Duncan–Davis alt sınırı): 2018 iktidar seçmeninin 2023'te blokta (AK Parti+MHP+YRP) kalan payı en az %41. Bu sınırlar hiçbir modele dayanmaz; yalnız iki seçimin toplamlarından çıkar.
Geçerli oy payıyla (üstteki çubuklar) en büyük kayıp AK Parti (−12,4 puan), en büyük kazanç MHP (+3,1). Çubuklar geçerli oyu, bilanço ise yeni/ayrılan seçmeni de içeren ortak tabanı paylaştırır; iki sayı bu yüzden bire bir örtüşmez, ikisi de kesindir.
Kırk yıllık kazanan arşivinden bu ilin nasıl aday seçtiği; varsa büyükşehir yarışlarında aday primi (adayın oyu − partisinin taban oyu).
Bu il nasıl aday seçiyor? 1984 ve 1989 seçimleri Karaman henüz Konya'ya bağlı ilçeyken yapılmış, il statüsü 15 Haziran 1989'da verilmiştir. 1989-1999 arasında Yaşar Evcen'le on yıllık bir sosyal demokrat dönem yaşanmış, 1999'dan itibaren yarış MHP-AK Parti eksenine oturmuştur. AK Parti 2004-2014'te üç seçimi üç ayrı adayla kazanırken, MHP 2019 ve 2024'te Savaş Kalaycı ile başkanlığı korumuştur. Aday profili mimar, sağlık memuru ve yerel eşraf arasında çeşitlenmektedir.
Karaman yerelde salınımlı bir il: 4 kez gelenek değiştirdi. Burada aday ve konjonktür parti etiketinden ağır basıyor; il-özgü prim ölçüsü ulusal ortalamadan çok sapabilir.
İktidar bloğu bu ilde ulusal ortalamadan 2,6 puan daha çok kaybetti; 2023'te kaymanın yoğunlaştığı illerden biri.
Cumhurbaşkanlığı yarışında aday etkisi bu ilde sıfıra yakın: seçmen blok oyuyla aday oyunu ayırmıyor.
Parti değiştiren seçmen ülke ortalamasına yakın: en az %10,8 (ortalama %10,2); Karaman bu ölçüde ne kale ne oynak, ortalama bir il.