Bu sayfa Kırıkkale'nin seçim tarihini tablo olarak değil, dört soruyla okur: il hangi geleneğe yaslanıyor ve bu ne kadar kararlı; 2018→2023'te ulusal dalgadan ne kadar saptı; oy nereye gitti ve bunun ne kadarı kanıtlanabilir; belediyeyi kim, hangi profille kazanıyor. Bütün sayılar YSK il sonuçlarından ve sitenin il modellerinden gelir; il için ayrıca kestirim yapılmaz.
Üstte 1950–2011 genel seçimlerinde ilin oyunun altı siyasi geleneğe dağılımı; altta 1984'ten bugüne belediye başkanlığını kazanan gelenek. Renk parti değil gelenek söyler.
| Yıl | merkez sağ | merkez sol | Millî Görüş/AK Parti | milliyetçi | Kürt siyaseti | diğer |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1991 | 46,4 | 28,7 | 21,6 | — | — | 3,3 |
| 1995 | 35,2 | 18,8 | 30,2 | — | — | 15,9 |
| 1999 | 31,1 | 11,5 | 15,3 | 27,9 | — | 14,2 |
| 2002 | 9,9 | 12,9 | 49,1 | 14,1 | — | 14,1 |
| 2007 | 3,2 | 11,5 | 58,0 | 22,5 | — | 4,8 |
| 2011 | — | 15,2 | 62,1 | 18,8 | — | 3,9 |
Belediye başkanlığı 1984–2024. 1984–2024, 9 seçim kaydı
Kutunun üzerine gelin: kazanan adı ve dönem partisi görünür.
1984'ten 2024'e 9 belediye başkanlığı seçiminin 4'ü Millî Görüş/AK Parti geleneğinde: Kırıkkale bu ölçüyle rekabetçi bir il (hâkim gelenek payı %44; 81 il içinde 54. sırada, 1 = en kararlı). Belediye 4 kez gelenek değiştirdi; en uzun kesintisiz dönem 4 seçimle Millî Görüş/AK Parti geleneğinin. Son seçimi (2024) merkez sol kazandı; bir önceki seçimden el değiştirmişti. Daha uzun pencerede (1991–2011, 6 genel seçim) ilin en büyük geleneği Millî Görüş/AK Parti: ortalama %40 (Türkiye %22). Ülke ortalamasından en çok ayrıldığı yer Millî Görüş/AK Parti: +17,8 puan.
Her şeritte 81 ilin dağılımı soluk noktalarla, bu il koyu noktayla, Türkiye ortalaması ince çizgiyle gösterilir. Sıfırın sağı ve solu göstergeye göre açıklanır.
İktidar bloğu (AK Parti+MHP) 2018→2023 milletvekili oyunda bu ilde 9,2 puan kaybetti; Türkiye ortalaması 4,4. Yani Kırıkkale ulusal dalgadan 4,8 puan daha çok etkilendi (81 il içinde kayıp sırası 5., 1 = en çok kaybeden). 2023 cumhurbaşkanlığında Erdoğan bu ilde ittifak partilerinin toplamından beklenenin 0,5 puan üstünde kaldı (Gelman–King artığı; sırası 31.). 2018'de aynı artık −1,3 idi — yön ya da büyüklük değişti; aday etkisi bu ilde kararlı değil. Aday primi 2023: Erdoğan +1,0, Kılıçdaroğlu −4,2 puan (aday oyu − kendi blokunun mv toplamı). Erdoğan blokunun üstüne çıktı, Kılıçdaroğlu altında kaldı.
Üstte partilerin bu ildeki milletvekili oyu değişimi (geçerli oy payı, puan). Altta kapalı-sistem bilanço ve bu bilançoyu üretebilecek en küçük seçmen hareketi: il düzeyinde kim kimden oy aldı sorusuna kestirim değil, alt sınır verilir.
| Kategori | 2018 | 2023 | Fark (puan) |
|---|---|---|---|
| AK Parti | %43,2 | %35,6 | −7,5 |
| MHP | %23,9 | %21,2 | −2,7 |
| YRP | — | %1,8 | +1,8 |
| CHP | %15,1 | %26,6 | +11,5 |
| İYİ | %13,5 | %10,1 | −3,4 |
| HDP/YSP | %1,6 | %0,6 | −1,0 |
| Diğer | %1,5 | %4,0 | +2,5 |
| Yeni seçmen | %1,2 | — | −1,2 |
| Ayrılan | — | %0,0 | +0,0 |
En küçük yer değiştirme. Bu tabloyu üretebilecek en küçük toplam hareket tabanın %15,8'i (yeni seçmen ve ayrılanlar dahil). Bunun içinde parti değiştirmek zorunda olan seçmen en az %14,6'sı (Türkiye il ortalaması %10,2; 81 il içinde Kırıkkale 15. en oynak il, 1 = en oynak). İkisi de alt sınırdır: gerçek hareket daha büyük olabilir, daha küçük olamaz. En küçük çözümde en büyük akışlar: AK Parti → CHP 7,5 puan; MHP → Diğer 2,5 puan; İYİ → CHP 1,8 puan; İYİ → YRP 1,6 puan. Bu, aynı toplamı veren çözümlerden biridir: kesin olan toplam ve net bilançodur, tek tek akışlar değil.
Sandığın tek başına kanıtladığı (Duncan–Davis alt sınırı): 2018 iktidar seçmeninin 2023'te blokta (AK Parti+MHP+YRP) kalan payı en az %38. Bu sınırlar hiçbir modele dayanmaz; yalnız iki seçimin toplamlarından çıkar.
Geçerli oy payıyla (üstteki çubuklar) en büyük kayıp AK Parti (−8,1 puan), en büyük kazanç CHP (+11,3). Çubuklar geçerli oyu, bilanço ise yeni/ayrılan seçmeni de içeren ortak tabanı paylaştırır; iki sayı bu yüzden bire bir örtüşmez, ikisi de kesindir.
Kırk yıllık kazanan arşivinden bu ilin nasıl aday seçtiği; varsa büyükşehir yarışlarında aday primi (adayın oyu − partisinin taban oyu).
Bu il nasıl aday seçiyor? Kırıkkale 1989'da il statüsü kazanmıştır; 1984 ve 1989 seçimlerinde belediye henüz Ankara'ya bağlı ilçe belediyesiydi (olgusal not). Sanayi (MKE) kimlikli bu işçi-memur kenti, 1994 sonrasında merkez sağ ve milliyetçi-muhafazakâr partiler arasında el değiştirmiş, 2004-2024 arasında kesintisiz AK Parti yönetiminde kalmıştır. Aday sirkülasyonu ilginç bir süreklilik gösterir: 1999 MHP'li başkanı Pekdoğan 2014'te yine MHP'den, 2024 öncesinde ise farklı parti ilişkileriyle siyasette kalmıştır; kazanamayan eski başkanların yeniden aday olması yaygındır. 2024'te CHP'li Ahmet Önal'ın yaklaşık yüzde 50 ile kazanması, ilde uzun yıllar sonra sosyal demokrat bir dönüşüm olarak kaydedilmiştir.
Kırıkkale yerelde salınımlı bir il: 4 kez gelenek değiştirdi. Burada aday ve konjonktür parti etiketinden ağır basıyor; il-özgü prim ölçüsü ulusal ortalamadan çok sapabilir.
İktidar bloğu bu ilde ulusal ortalamadan 4,8 puan daha çok kaybetti; 2023'te kaymanın yoğunlaştığı illerden biri.
2018→2023 arasında seçmenin en az %14,6'sı parti değiştirdi — 81 il içinde 15. sıra: Kırıkkale Türkiye'nin en oynak illerinden. Burada 'sadık taban' varsayımı zayıf; ilde her seçim yeniden kurulan bir koalisyon var.
2024 yerel seçiminde belediye el değiştirdi: 2023'teki ulusal tablo yerelde bir yıl içinde farklı bir sonuç üretti.