Bu sayfa Düzce'nin seçim tarihini tablo olarak değil, dört soruyla okur: il hangi geleneğe yaslanıyor ve bu ne kadar kararlı; 2018→2023'te ulusal dalgadan ne kadar saptı; oy nereye gitti ve bunun ne kadarı kanıtlanabilir; belediyeyi kim, hangi profille kazanıyor. Bütün sayılar YSK il sonuçlarından ve sitenin il modellerinden gelir; il için ayrıca kestirim yapılmaz.
Üstte 1950–2011 genel seçimlerinde ilin oyunun altı siyasi geleneğe dağılımı; altta 1984'ten bugüne belediye başkanlığını kazanan gelenek. Renk parti değil gelenek söyler.
| Yıl | merkez sağ | merkez sol | Millî Görüş/AK Parti | milliyetçi | Kürt siyaseti | diğer |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2002 | 12,1 | 8,6 | 52,5 | 3,9 | — | 22,9 |
| 2007 | 6,7 | 10,6 | 60,6 | 10,8 | — | 11,3 |
| 2011 | — | 12,4 | 65,9 | 16,2 | — | 5,4 |
Belediye başkanlığı 1984–2024. 1984–2024, 9 seçim kaydı
Kutunun üzerine gelin: kazanan adı ve dönem partisi görünür.
1984'ten 2024'e 9 belediye başkanlığı seçiminin 7'si Millî Görüş/AK Parti geleneğinde: Düzce bu ölçüyle bir kale (hâkim gelenek payı %78; 81 il içinde 7. sırada, 1 = en kararlı). Belediye 1 kez gelenek değiştirdi; en uzun kesintisiz dönem 7 seçimle Millî Görüş/AK Parti geleneğinin. Son seçimi (2024) Millî Görüş/AK Parti kazandı ve bu, üst üste 7. kazanımı. Daha uzun pencerede (2002–2011, 3 genel seçim) ilin en büyük geleneği Millî Görüş/AK Parti: ortalama %60 (Türkiye %22). Ülke ortalamasından en çok ayrıldığı yer Millî Görüş/AK Parti: +38,1 puan.
Her şeritte 81 ilin dağılımı soluk noktalarla, bu il koyu noktayla, Türkiye ortalaması ince çizgiyle gösterilir. Sıfırın sağı ve solu göstergeye göre açıklanır.
İktidar bloğu (AK Parti+MHP) 2018→2023 milletvekili oyunda bu ilde 5,3 puan kaybetti; Türkiye ortalaması 4,4. Yani Düzce ulusal dalgadan 0,9 puan daha çok etkilendi (81 il içinde kayıp sırası 37., 1 = en çok kaybeden). 2023 cumhurbaşkanlığında Erdoğan bu ilde ittifak partilerinin toplamından beklenenin 1,7 puan altında kaldı (Gelman–King artığı; sırası 68.). 2018'de aynı artık −0,1 idi — yön ya da büyüklük değişti; aday etkisi bu ilde kararlı değil.
Üstte partilerin bu ildeki milletvekili oyu değişimi (geçerli oy payı, puan). Altta kapalı-sistem bilanço ve bu bilançoyu üretebilecek en küçük seçmen hareketi: il düzeyinde kim kimden oy aldı sorusuna kestirim değil, alt sınır verilir.
| Kategori | 2018 | 2023 | Fark (puan) |
|---|---|---|---|
| AK Parti | %51,7 | %49,5 | −2,1 |
| MHP | %17,2 | %16,1 | −1,1 |
| YRP | — | %3,8 | +3,8 |
| CHP | %13,4 | %22,6 | +9,2 |
| İYİ | %6,2 | %0,1 | −6,1 |
| HDP/YSP | %1,9 | %1,3 | −0,6 |
| Diğer | %1,7 | %6,5 | +4,8 |
| Yeni seçmen | %7,8 | — | −7,8 |
| Ayrılan | — | %0,0 | +0,0 |
En küçük yer değiştirme. Bu tabloyu üretebilecek en küçük toplam hareket tabanın %17,9'u (yeni seçmen ve ayrılanlar dahil). Bunun içinde parti değiştirmek zorunda olan seçmen en az %10,0'ü (Türkiye il ortalaması %10,2; 81 il içinde Düzce 38. en oynak il, 1 = en oynak). İkisi de alt sınırdır: gerçek hareket daha büyük olabilir, daha küçük olamaz. En küçük çözümde en büyük akışlar: Yeni seçmen → CHP 6,4 puan; İYİ → YRP 3,8 puan; İYİ → Diğer 2,3 puan; AK Parti → CHP 2,1 puan. Bu, aynı toplamı veren çözümlerden biridir: kesin olan toplam ve net bilançodur, tek tek akışlar değil.
Sandığın tek başına kanıtladığı (Duncan–Davis alt sınırı): 2018 iktidar seçmeninin 2023'te blokta (AK Parti+MHP+YRP) kalan payı en az %56. Bu sınırlar hiçbir modele dayanmaz; yalnız iki seçimin toplamlarından çıkar.
Geçerli oy payıyla (üstteki çubuklar) en büyük kayıp İYİ (−6,6 puan), en büyük kazanç CHP (+8,1). Çubuklar geçerli oyu, bilanço ise yeni/ayrılan seçmeni de içeren ortak tabanı paylaştırır; iki sayı bu yüzden bire bir örtüşmez, ikisi de kesindir.
Kırk yıllık kazanan arşivinden bu ilin nasıl aday seçtiği; varsa büyükşehir yarışlarında aday primi (adayın oyu − partisinin taban oyu).
Bu il nasıl aday seçiyor? Düzce 1999'a dek Bolu'ya bağlı ilçeydi; 1984-1999 seçimleri ilçe belediyesi için yapılmış, il statüsü Aralık 1999'da verilmiştir. 1994'te Refah Partisi'ne geçen başkanlık, Ruhi Kurnaz'ın Fazilet Partisi'nden yeniden seçilmesiyle 2004'e dek sürmüş, 2004'ten bu yana beş seçim kesintisiz AK Parti'de kalmıştır. Aday havuzunda İstanbul ve Ankara'da kamu yöneticiliği yapmış Düzce doğumlu isimler belirgindir; Faruk Özlü bakanlık ve milletvekilliği sonrası belediye başkanlığına gelmiştir. Mehmet Keleş'in aralıklı iki dönemi (2004-2009, 2014-2019) dikkat çeker.
Düzce yerel siyasette bir kale: kırk yılda 7/9 seçim tek gelenekte. Bu tür illerde başkanlık yarışı partiler arası değil, hâkim geleneğin içinde (aday seçimi, hizip) kazanılır.
2018→2023'te il ulusal dalgayla neredeyse birebir hareket etti (kayıp 5,3 vs 4,4): burada oyu oynatan ulusal gündemdi, yerel bir dinamik eklenmedi.
Parti değiştiren seçmen ülke ortalamasına yakın: en az %10,0 (ortalama %10,2); Düzce bu ölçüde ne kale ne oynak, ortalama bir il.
Sandık verisi tek başına şunu kanıtlıyor: 2018 iktidar seçmeninin en az %56'sı 2023'te blokta kaldı — 'taban çözüldü' anlatısı bu il için veriyle tutmaz.