Bu sayfa Ordu'nun seçim tarihini tablo olarak değil, dört soruyla okur: il hangi geleneğe yaslanıyor ve bu ne kadar kararlı; 2018→2023'te ulusal dalgadan ne kadar saptı; oy nereye gitti ve bunun ne kadarı kanıtlanabilir; belediyeyi kim, hangi profille kazanıyor. Bütün sayılar YSK il sonuçlarından ve sitenin il modellerinden gelir; il için ayrıca kestirim yapılmaz.
Üstte 1950–2011 genel seçimlerinde ilin oyunun altı siyasi geleneğe dağılımı; altta 1984'ten bugüne belediye başkanlığını kazanan gelenek. Renk parti değil gelenek söyler.
| Yıl | merkez sağ | merkez sol | Millî Görüş/AK Parti | milliyetçi | Kürt siyaseti | diğer |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1950 | 50,0 | 50,0 | — | — | — | — |
| 1957 | 43,1 | 52,6 | — | 4,3 | — | — |
| 1961 | 24,6 | 40,5 | — | 6,9 | — | 28,0 |
| 1965 | 53,2 | 36,2 | — | — | — | 10,6 |
| 1969 | 32,2 | 35,3 | — | — | — | 32,5 |
| 1973 | 37,2 | 29,9 | 7,3 | — | — | 25,7 |
| 1977 | 29,6 | 47,4 | 7,9 | 9,6 | — | 5,4 |
| 1983 | 45,1 | 34,5 | — | — | — | 20,3 |
| 1987 | 56,4 | 33,8 | 6,4 | — | — | 3,4 |
| 1991 | 52,4 | 32,8 | 14,0 | — | — | 0,8 |
| 1995 | 42,8 | 28,8 | 17,9 | — | — | 10,5 |
| 1999 | 33,5 | 23,5 | 12,3 | 16,6 | — | 14,2 |
| 2002 | 12,6 | 15,8 | 41,5 | 7,9 | — | 22,2 |
| 2007 | 5,2 | 15,9 | 55,8 | 14,8 | — | 8,4 |
| 2011 | — | 22,6 | 60,2 | 11,7 | — | 5,5 |
Belediye başkanlığı 1984–2024. 1984–2024, 9 seçim kaydı · büyükşehir
Kutunun üzerine gelin: kazanan adı ve dönem partisi görünür.
1984'ten 2024'e 9 belediye başkanlığı seçiminin 4'ü merkez sol geleneğinde: Ordu bu ölçüyle rekabetçi bir il (hâkim gelenek payı %44; 81 il içinde 54. sırada, 1 = en kararlı). Belediye 3 kez gelenek değiştirdi; en uzun kesintisiz dönem 3 seçimle Millî Görüş/AK Parti geleneğinin. Son seçimi (2024) Millî Görüş/AK Parti kazandı ve bu, üst üste 3. kazanımı. Daha uzun pencerede (1950–2011, 15 genel seçim) ilin en büyük geleneği merkez sağ: ortalama %31 (Türkiye %29). Ülke ortalamasından en çok ayrıldığı yer merkez sağ: +2,4 puan.
Her şeritte 81 ilin dağılımı soluk noktalarla, bu il koyu noktayla, Türkiye ortalaması ince çizgiyle gösterilir. Sıfırın sağı ve solu göstergeye göre açıklanır.
İktidar bloğu (AK Parti+MHP) 2018→2023 milletvekili oyunda bu ilde 5,3 puan kaybetti; Türkiye ortalaması 4,4. Yani Ordu ulusal dalgadan 0,9 puan daha çok etkilendi (81 il içinde kayıp sırası 36., 1 = en çok kaybeden). 2023 cumhurbaşkanlığında Erdoğan bu ilde ittifak partilerinin toplamından beklenenin 1,3 puan üstünde kaldı (Gelman–King artığı; sırası 17.). 2018'de aynı artık +1,0 idi — iki seçimde de aynı yönde: aday etkisi bu ilde kalıcı. Aday primi 2023: Erdoğan +1,9, Kılıçdaroğlu −2,5 puan (aday oyu − kendi blokunun mv toplamı). Erdoğan blokunun üstüne çıktı, Kılıçdaroğlu altında kaldı.
Üstte partilerin bu ildeki milletvekili oyu değişimi (geçerli oy payı, puan). Altta kapalı-sistem bilanço ve bu bilançoyu üretebilecek en küçük seçmen hareketi: il düzeyinde kim kimden oy aldı sorusuna kestirim değil, alt sınır verilir.
| Kategori | 2018 | 2023 | Fark (puan) |
|---|---|---|---|
| AK Parti | %46,9 | %45,2 | −1,6 |
| MHP | %16,2 | %12,7 | −3,5 |
| YRP | — | %2,3 | +2,3 |
| CHP | %21,8 | %24,3 | +2,4 |
| İYİ | %8,1 | %9,8 | +1,6 |
| HDP/YSP | %1,3 | %0,5 | −0,8 |
| Diğer | %1,7 | %5,2 | +3,5 |
| Yeni seçmen | %3,9 | — | −3,9 |
| Ayrılan | — | %0,0 | +0,0 |
En küçük yer değiştirme. Bu tabloyu üretebilecek en küçük toplam hareket tabanın %9,8'i (yeni seçmen ve ayrılanlar dahil). Bunun içinde parti değiştirmek zorunda olan seçmen en az %5,9'u (Türkiye il ortalaması %10,2; 81 il içinde Ordu 64. en oynak il, 1 = en oynak). İkisi de alt sınırdır: gerçek hareket daha büyük olabilir, daha küçük olamaz. En küçük çözümde en büyük akışlar: Yeni seçmen → CHP 2,4 puan; MHP → Diğer 1,9 puan; AK Parti → Diğer 1,6 puan; Yeni seçmen → YRP 1,5 puan. Bu, aynı toplamı veren çözümlerden biridir: kesin olan toplam ve net bilançodur, tek tek akışlar değil.
Sandığın tek başına kanıtladığı (Duncan–Davis alt sınırı): 2018 iktidar seçmeninin 2023'te blokta (AK Parti+MHP+YRP) kalan payı en az %37. Bu sınırlar hiçbir modele dayanmaz; yalnız iki seçimin toplamlarından çıkar.
Geçerli oy payıyla (üstteki çubuklar) en büyük kayıp MHP (−4,1 puan), en büyük kazanç CHP (+1,5). Çubuklar geçerli oyu, bilanço ise yeni/ayrılan seçmeni de içeren ortak tabanı paylaştırır; iki sayı bu yüzden bire bir örtüşmez, ikisi de kesindir.
Kırk yıllık kazanan arşivinden bu ilin nasıl aday seçtiği; varsa büyükşehir yarışlarında aday primi (adayın oyu − partisinin taban oyu).
Bu il nasıl aday seçiyor? Ordu, 2014'te 6360 sayılı kanunla büyükşehir statüsü kazandı ve bu eşik ilin siyasetinde net bir dönüm noktası oldu: 1984-2014 arasında sosyal demokrat (SODEP/SHP, DSP) ve merkez sağ (ANAP) adaylar onar yıllık bloklar halinde dönüşümlü kazanırken, büyükşehir dönemindeki üç seçimi de AK Parti aldı. İlin en istikrarlı kalıbı iki dönemlik başkanlık ritmidir; 1984'ten bu yana her seçilmiş başkan iki seçim üst üste kazanmıştır (2014-2019 arasında Enver Yılmaz'ın görevden ayrılmasıyla dönemi Engin Tekintaş tamamlamıştır). 2019 ve 2024'te seçilen eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, ulusal siyaset deneyimini hemşehrilik bağıyla birleştiren profiliyle dikkat çeker.
Ordu yerelde ağırlıklı ama kapalı olmayan bir il: 4/9 seçim merkez sol; 3 el değişimi.
2018→2023'te il ulusal dalgayla neredeyse birebir hareket etti (kayıp 5,3 vs 4,4): burada oyu oynatan ulusal gündemdi, yerel bir dinamik eklenmedi.
Erdoğan'ın kişisel etkisi bu ilde iki seçimde de aynı yönde (+1,0 → +1,3): aday partisinden güçlü — il için kalıcı bir örüntü.
Parti değiştiren seçmen ülke ortalamasına yakın: en az %5,9 (ortalama %10,2); Ordu bu ölçüde ne kale ne oynak, ortalama bir il.